ขนส่งไทย-จีนแบบข้ามแดนต้องวางแผนอะไรบ้าง

เริ่มจากโจทย์ธุรกิจ ไม่ใช่เริ่มจากรถ

ธุรกิจจำนวนมากถามว่าเส้นทางไทย-จีนเส้นไหนเร็วที่สุด แต่คำถามที่ควรถามก่อนคือสินค้าต้องถึงเมื่อไร เสี่ยงเสียหายแค่ไหน และรับ delay ได้กี่วัน สินค้ามูลค่าสูง สินค้าเร่งด่วน และสินค้าทั่วไปอาจใช้ route ไม่เหมือนกัน แม้ต้นทางและปลายทางจะเป็นเมืองเดียวกัน

ข้อมูลที่ควรเตรียมคือชื่อสินค้า รูปสินค้า จำนวนกล่อง น้ำหนักจริง ปริมาตร เงื่อนไขบรรจุภัณฑ์ และ Incoterms ที่ตกลงกับคู่ค้า ข้อมูลเหล่านี้ทำให้ผู้ให้บริการประเมินรถ เอกสาร จุดผ่านแดน และค่าใช้จ่ายได้แม่นขึ้น

• สินค้าและ packing
• origin/destination แบบละเอียด
• target delivery date
• เอกสารที่มีและเอกสารที่ยังขาด

จุดผ่านแดนและ handoff คือจุดเสี่ยงหลัก

งานข้ามแดนไม่ได้มีแค่การขับรถจากต้นทางถึงปลายทาง แต่มีช่วงเปลี่ยนผู้รับผิดชอบ เช่น รับสินค้าหน้าโรงงาน ส่งเข้าคลังรวมสินค้า ผ่านแดน เปลี่ยนรถ หรือส่งต่อ partner ปลายทาง ทุก handoff ควรมีผู้รับผิดชอบ เวลา และเอกสารประกอบชัดเจน

หากสินค้าต้องผ่านหลายประเทศ ควรเช็กข้อจำกัดเรื่องเอกสาร transit, permit และการควบคุมสินค้าบางประเภทก่อนเสมอ โดยเฉพาะสินค้าอาหาร เครื่องสำอาง เครื่องใช้ไฟฟ้า แบตเตอรี่ และสินค้า regulated

Route ที่ดีต้องควบคุมต้นทุนและความเสี่ยงพร้อมกัน

ราคาที่ต่ำกว่าอาจแลกกับการรอรวมสินค้า การต่อรถหลายช่วง หรือ visibility ที่ต่ำกว่า ส่วน route ที่เร็วกว่าอาจมีค่าใช้จ่ายสูงขึ้นแต่ลด risk ต่อ production plan ได้ การเลือก route จึงควรเทียบ total landed cost และความเสี่ยงต่อธุรกิจ ไม่ใช่ดู freight cost บรรทัดเดียว

หน่วยงานอ้างอิงและข้อกำหนดที่เกี่ยวข้อง

• กรมศุลกากร (Customs Department): ข้อกำหนดระเบียบพิธีการศุลกากรเกี่ยวกับการขนส่งสินค้าผ่านแดนข้ามประเทศทางบกตามพระราชบัญญัติศุลกากร พ.ศ. 2560
• สภาหอการค้านานาชาติ (ICC): กฎเกณฑ์ข้อตกลง Incoterms 2020 ในระเบียบการขนส่งและภาระความรับผิดชอบของคู่ค้าในการส่งมอบสินค้า