IATA DGR คืออะไร? เกณฑ์การขนส่งสินค้าอันตราย UN3480 แบตเตอรี่ลิเธียม UN2794 และเคมีภัณฑ์

1. IATA DGR คืออะไร และการแบ่งประเภทสินค้าอันตราย 9 ประเภท

ตามเกณฑ์ของสหประชาชาติ (UN Recommendations on the Transport of Dangerous Goods) และ IATA DGR สินค้าอันตรายแบ่งออกเป็น 9 ประเภทหลัก ได้แก่:

• Class 1: วัตถุระเบิด (Explosives)
• Class 2: ก๊าซ (Gases — เช่น ไนโตรเจนเหลวแช่แข็ง UN1977 จัดอยู่ใน Class 2.2 Non-flammable, non-toxic gas)
• Class 3: ของเหลวไวไฟ (Flammable Liquids)
• Class 4: ของแข็งไวไฟ (Flammable Solids)
• Class 5: สารออกซิไดซ์และออร์แกนิกเปอร์ออกไซด์ (Oxidizing Substances & Organic Peroxides)
• Class 6: สารพิษและสารติดเชื้อ (Toxic & Infectious Substances)
• Class 7: วัสดุพลอยได้กัมมันตรังสี (Radioactive Material)
• Class 8: สารกัดกร่อน (Corrosives — เช่น UN2794 แบตเตอรี่ชนิดเปียกบรรจุกรด)
• Class 9: สินค้าอันตรายเบ็ดเตล็ด (Miscellaneous Dangerous Goods — เช่น UN3480 แบตเตอรี่ลิเธียมไอออน)

2. ความแตกต่างของ UN3480 (แบตเตอรี่ลิเธียมไอออน) และ UN2794 (แบตเตอรี่กรดตะกั่ว)

• UN3480 (Lithium ion batteries): จัดอยู่ใน Class 9 (เมื่อขนส่งเฉพาะตัวแบตเตอรี่แยกเดี่ยว ไม่ได้ประกอบอยู่ในอุปกรณ์ซึ่งจะใช้รหัส UN3481) ตามกฎ IATA DGR ห้ามบรรทุกในห้องสัมภาระเครื่องบินโดยสาร ต้องขนส่งด้วยเครื่องบินคาร์โก้ (CAO) มีระดับประจุไฟฟ้า (SoC) ไม่เกิน 30% และต้องแสดงเอกสาร UN38.3 Test Summary พร้อม SDS
• UN2794 (Batteries, wet, filled with acid): จัดอยู่ใน Class 8 (Corrosive) ต้องใช้บรรจุภัณฑ์ที่ได้รับการรับรองตาม Packing Instruction ที่กำหนดและป้องกันการรั่วไหลหรือการลัดวงจรของขั้วแบตเตอรี่

3. การขนส่งเคมีภัณฑ์เหลวและไนโตรเจนเหลว

การขนส่งเคมีภัณฑ์เหลวระหว่างประเทศ (International Transport of Liquid Chemicals) ทางทะเลนิยมใช้ตู้ ISO Tank, ถัง IBC Tote หรือถัง UN-Approved Drums พร้อมเอกสาร Shipper's Declaration for Dangerous Goods และ MSDS/SDS ทั้งนี้ ในขั้นตอนพิธีการศุลกากรไทย ต้องตรวจสอบว่าสารเคมีดังกล่าวจัดเป็นวัตถุอันตรายชนิดที่ 1, 2 หรือ 3 ตาม พ.ร.บ. วัตถุอันตราย ของกรมโรงงานอุตสาหกรรม (DIW) หรือไม่

ส่วนการขนส่งตัวอย่างชีวภาพด้วยถังไนโตรเจนเหลว (LN2) หากเป็นไนโตรเจนเหลวอิสระจะเข้าข่าย UN1977 (Class 2.2) แต่หากใช้ถังดูดซับพิเศษ (Dry Shipper) ที่ดูดซับไนโตรเจนเหลวไว้จนหมดและไม่มีของเหลวอิสระรั่วไหลออกมาตามเงื่อนไข Special Provision A152 ของ IATA DGR จะสามารถขนส่งโดยไม่ติดข้อจำกัดวัตถุอันตรายได้

อ้างอิงข้อมูลทางการจาก: IATA Dangerous Goods Regulations (iata.org), IMO IMDG Code และ กรมโรงงานอุตสาหกรรม (diw.go.th)