
สรุปประเด็นสำคัญ
- มาตรา 202: บัญญัติให้สิทธิ์เจ้าหน้าที่ศุลกากรเข้าตรวจสอบสถานประกอบการ คลังสินค้า หรือพาหนะที่เกี่ยวข้องในเวลาทำการ
- มาตรา 203: อำนาจของพนักงานในการสั่งให้ยื่นเอกสาร บัญชี พยานหลักฐาน และทำสำเนาเพื่อประกอบการตรวจประเมิน
- ระยะเวลาตรวจสอบย้อนหลัง: กฎหมายกำหนดให้ต้องเก็บเอกสารไว้ 5 ปี ดังนั้นศุลกากรจึงสุ่มตรวจย้อนหลังได้ถึง 5 ปี
- ความเสี่ยงเบี้ยปรับเงินเพิ่ม: การประเมินภาษีย้อนหลังจะมาพร้อมกับเงินเพิ่มร้อยละ 1 ต่อเดือน และเบี้ยปรับตั้งแต่ 1 ถึง 2 เท่าของภาษีที่ขาด
การตรวจสอบ ณ สถานประกอบการตามบทบัญญัติมาตรา 202
มาตรา 202 วางหลักการสำคัญให้พนักงานศุลกากรมีอำนาจเข้าไปในสถานประกอบการของผู้ประกอบการนำเข้า ผู้ส่งออก หรือตัวแทนออกของในระหว่างเวลาทำการ เพื่อตรวจสอบบัญชี เอกสาร และหลักฐาน ตลอดจนตัวสินค้าที่ยังคงเหลืออยู่ในคลังสินค้า การดำเนินการตรวจสอบนี้ไม่จำเป็นต้องมีหมายค้นจากศาล หากเจ้าหน้าที่เข้าทำการตรวจในเวลาทำการปกติ โดยผู้นำเข้ามีหน้าที่อำนวยความสะดวกและให้ข้อมูลที่เป็นจริง
มาตรา 203 กับขอบเขตอำนาจในการสั่งให้ส่งข้อมูลพยานหลักฐาน
มาตรา 203 กำหนดให้พนักงานศุลกากรผู้ปฏิบัติการตรวจสอบหลังการตรวจปล่อย มีอำนาจสั่งเป็นหนังสือให้ผู้นำของเข้า ผู้ส่งของออก หรือบุคคลที่เกี่ยวข้องยื่นเอกสาร บัญชี หลักฐาน หรือส่งมอบสิ่งของตามที่พนักงานเห็นว่าจำเป็นต่อการพิสูจน์ความถูกต้องของใบขนสินค้า รวมถึงการเรียกสอบปากคำกรรมการหรือพนักงานของบริษัท การไม่ปฏิบัติตามคำสั่งของเจ้าหน้าที่หรือขัดขวางการเข้าปฏิบัติหน้าที่ มีโทษปรับทางอาญาและอาจถูกนำไปใช้เป็นเหตุในการตั้งข้อสงสัยว่ามีเจตนาทุจริตหลีกเลี่ยงอากร
ไม่อยากยุ่งยาก? เลือกใช้บริการกับ บริษัท โลจิสติกส์ไร้ขีด จำกัด สิ!
เราคือผู้นำบริการนำเข้า-ส่งออกข้ามแดนและพิธีการศุลกากรครบวงจร จัดการเอกสารอย่างถูกต้อง แม่นยำ รวดเร็ว และติดตามสถานะสินค้าได้แบบเรียลไทม์
ติดต่อผู้เชี่ยวชาญทันทีแนวทางการเตรียมตัวของธุรกิจรับมือการตรวจประเมินภาษีย้อนหลัง (PCA)
เพื่อป้องกันความเสี่ยงจากการถูกประเมินภาษีย้อนหลังนับล้านบาท ผู้ประกอบการควรจัดทำระบบควบคุมภายใน (Internal Compliance) ดังนี้: 1. จัดเก็บเอกสารนำเข้า-ส่งออกแยกแฟ้มพร้อมหลักฐานการชำระเงินของธนาคารให้ครบ 5 ปีอย่างเป็นระบบ 2. ทำการสุ่มตรวจพิกัดและราคานำเข้าร่วมกับผู้เชี่ยวชาญภายนอกเป็นประจำปี (Self-Audit) 3. หากพบข้อผิดพลาด ให้ใช้วิธียื่นคำร้องขอเปิดเผยข้อมูลและปรับปรุงชำระภาษีด้วยตนเอง (Voluntary Disclosure Program) ซึ่งมีสิทธิ์ได้รับการพิจารณายกเว้นหรือลดหย่อนเบี้ยปรับลงอย่างมาก
หน่วยงานอ้างอิงและข้อกำหนดที่เกี่ยวข้อง
- กรมศุลกากร (Customs Department): ตัวบทบัญญัติมาตราความรับผิดและบทลงโทษทางอาญาภายใต้พระราชบัญญัติศุลกากร พ.ศ. 2560
- กระทรวงการคลัง & คณะกรรมการพิจารณาอุทธรณ์: กฎกระทรวงการประเมินราคาศุลกากร และช่องทางการยื่นอุทธรณ์ภาษีอากรอย่างเป็นทางการ
การตรวจสอบหลังการตรวจปล่อย (Post Clearance Audit - PCA) เป็นการสุ่มเข้าตรวจประเมินของเจ้าหน้าที่ศุลกากร ณ สถานประกอบการของผู้นำเข้าตามมาตรา 202 และ 203 เพื่อยืนยันความถูกต้องของพิกัด ราคา และใบอนุญาตย้อนหลังไม่เกิน 5 ปี โดยเจ้าหน้าที่มีอำนาจในการเรียกดูเอกสารบัญชีการเงิน ตลอดจนขอนำสินค้าไปตรวจสอบทางกายภาพเพื่อป้องกันการหลีกเลี่ยงอากร
คำถามที่พบบ่อย (FAQs)
Q: การสุ่มตรวจ PCA จะแจ้งล่วงหน้าก่อนเข้าตรวจหรือไม่?
A: ในกรณีส่วนใหญ่ กรมศุลกากรจะส่งหนังสือแจ้งล่วงหน้า 7-14 วัน เพื่อให้บริษัทจัดเตรียมสถานที่และเอกสาร แต่หากมีข้อสงสัยทุจริตอาจเข้าตรวจโดยไม่แจ้งล่วงหน้า
Q: หากถูกประเมินภาษีย้อนหลังและไม่เห็นด้วย สามารถอุทธรณ์ได้หรือไม่?
A: ผู้นำเข้ามีสิทธิ์ยื่นอุทธรณ์การประเมินราคาหรือพิกัดต่อคณะกรรมการพิจารณาอุทธรณ์ภายใน 30 วันนับแต่วันที่ได้รับหนังสือแจ้งการประเมิน


