พิกัดศุลกากรผิด เสี่ยงอะไรกับธุรกิจนำเข้า-ส่งออก

HS Code คืออะไรและทำไมถึงสำคัญ

Harmonized System Code (HS Code) หรือพิกัดศุลกากร คือระบบจำแนกสินค้าระหว่างประเทศที่ใช้ในกว่า 200 ประเทศทั่วโลก ในไทยใช้ระดับ 8 หลักสำหรับการนำเข้า-ส่งออก พิกัดแต่ละชุดผูกกับอัตราอากรนำเข้า มาตรการควบคุม ใบอนุญาต และสิทธิพิเศษทางการค้าเช่น FTA

การใช้พิกัดผิดจึงไม่ใช่แค่ความผิดพลาดในเอกสาร แต่กระทบทั้งภาษีที่ชำระ ใบอนุญาตที่ต้องใช้ สิทธิ FTA ที่อาจใช้ไม่ได้ และอาจสร้างความเสี่ยงเมื่อถูกตรวจสอบย้อนหลัง

5 ความเสี่ยงหลักเมื่อพิกัดศุลกากรผิด

ความเสี่ยงที่ 1 — ภาษีผิด: อัตราอากรขาเข้าขึ้นกับพิกัดสินค้า หากพิกัดผิดทำให้ชำระภาษีน้อยกว่าจริง อาจต้องชำระส่วนต่างพร้อมเบี้ยปรับ ในทางกลับกัน หากชำระมากกว่า ก็เสียต้นทุนโดยไม่จำเป็น

ความเสี่ยงที่ 2 — ใบอนุญาตไม่ครบ: สินค้าบางพิกัดต้องมีใบอนุญาตนำเข้าจากหน่วยงานเฉพาะ เช่น อย. กรมปศุสัตว์ กรมวิชาการเกษตร หากใช้พิกัดที่ไม่ต้องมีใบอนุญาต แต่สินค้าจริงต้อง อาจถูกระงับพิธีการศุลกากร

ความเสี่ยงที่ 3 — สิทธิ FTA ผิด: หากใช้ CO ขอสิทธิ FTA แต่ HS Code ไม่ตรงกับเงื่อนไข rules of origin อาจถูกปฏิเสธสิทธิและต้องชำระภาษีเต็มอัตรา

ความเสี่ยงที่ 4 — มาตรการควบคุม: สินค้าบางพิกัดอยู่ภายใต้มาตรการ anti-dumping, safeguard หรือมาตรการพิเศษ หากพิกัดผิดอาจทำให้หลีกเลี่ยงมาตรการโดยไม่ตั้งใจ ซึ่งมีความเสี่ยงทางกฎหมาย

ความเสี่ยงที่ 5 — ตรวจสอบย้อนหลัง: กรมศุลกากรมีอำนาจตรวจสอบข้อมูลย้อนหลังหลายปี หากพบความไม่สอดคล้อง อาจต้องชำระภาษีส่วนต่างพร้อมดอกเบี้ยและค่าปรับ

• ภาษีและอากรผิดอัตรา
• ใบอนุญาตไม่ครบ
• สิทธิ FTA ถูกปฏิเสธ
• ติดมาตรการพิเศษโดยไม่ตั้งใจ
• ถูกตรวจสอบย้อนหลัง

วิธีหา HS Code ที่ถูกต้อง

การจำแนกพิกัดที่ถูกต้องต้องเริ่มจากความเข้าใจสินค้า ไม่ใช่ชื่อสินค้า เพราะชื่อเดียวกันอาจมีพิกัดต่างกัน ขึ้นกับวัสดุ การใช้งาน ขนาด ระดับการแปรรูป หรือลักษณะทางเทคนิค

ขั้นตอนที่แนะนำ: ขอรายละเอียดสินค้า และแคตตาล็อก จากผู้ขาย, ดู HS Code ของผู้ขายในประเทศต้นทางเป็นข้อมูลอ้างอิง (ไม่ใช่ยืนยัน), ตรวจสอบในระบบ Tariff ของกรมศุลกากรไทย, และให้ตัวแทนออกของ หรือผู้เชี่ยวชาญตรวจซ้ำสำหรับสินค้าใหม่หรือสินค้าที่มีรายละเอียดสินค้าซับซ้อน

ข้อดีข้อเสียของการใช้พิกัดจาก Supplier

ข้อดีคือช่วยเป็นข้อมูลตั้งต้นที่รวดเร็ว ไม่ต้องเริ่มจากศูนย์ และผู้ขายมักรู้ว่าสินค้าตนผ่านการจำแนกอย่างไร ข้อเสียคือผู้ขายอาจใช้พิกัดของประเทศผู้ส่งออกซึ่งอาจแตกต่างจากการจำแนกในไทย หรืออาจใช้พิกัดเพื่อประโยชน์ของตนเอง จึงควรให้ตัวแทนออกของหรือผู้เชี่ยวชาญตรวจซ้ำก่อนยื่นใบขนเสมอ

สำหรับสินค้าที่นำเข้าซ้ำ ควรจัดทำข้อมูลสินค้าหลักของ HS Code พร้อมรายละเอียดสินค้าประกอบ เพื่อลดความผิดพลาดและความไม่สม่ำเสมอระหว่างการจัดส่งสินค้า

เมื่อพบว่า HS Code ผิดแล้วต้องทำอย่างไร

หากพบว่าพิกัดอาจผิดก่อนการจัดส่งสินค้าเข้าพิธีการศุลกากร: แจ้งตัวแทนออกของหรือผู้รับจัดการขนส่งสินค้าทันทีเพื่อแก้ไขก่อนยื่นใบขน ดีกว่าแก้หลังยื่นแล้ว

หากพบหลังพิธีการศุลกากรแล้ว: ควรปรึกษาผู้เชี่ยวชาญด้านศุลกากรทันที เพื่อประเมินว่ากระทบต่อภาษี ใบอนุญาต หรือ FTA อย่างไร และมีทางแก้ไขอย่างไรบ้างตามกระบวนการที่กฎหมายกำหนด

การปล่อยผ่านเมื่อรู้ว่าพิกัดผิดมีความเสี่ยงทางกฎหมายสูงกว่าการแจ้งและดำเนินการแก้ไข

หน่วยงานอ้างอิงและข้อกำหนดที่เกี่ยวข้อง

• กรมศุลกากร (Customs Department): ระเบียบปฏิบัติและคำแนะนำการยื่นใบขนสินค้าอิเล็กทรอนิกส์ไร้เอกสาร (Paperless Customs System)
• กระทรวงพาณิชย์ & กรมการค้าต่างประเทศ: ข้อกำหนดการตรวจสอบและคัดกรองถิ่นกำเนิดสินค้า (Form CO) และสินค้าต้องกำกัดควบคุม