สรุปประเด็นสำคัญ
- มาตรา 9: กำหนดโครงสร้างราคาศุลกากรให้สอดคล้องกับความตกลงระหว่างประเทศว่าด้วยการนำหลักการราคาแกตต์มาใช้
- ราคาธุรกรรม (Transaction Value): ราคาที่ผู้ซื้อชำระจริงให้กับผู้ขายสำหรับของที่นำเข้า โดยรวมค่าปรับปรุงราคาตามกฎหมาย (เช่น ค่าสิทธิ ค่าระวางขนส่ง และค่าประกันภัย)
- หลักเกณฑ์ 6 ลำดับขั้น: ต้องใช้เรียงลำดับจาก 1 ไป 6 ห้ามศุลกากรใช้วิธีที่ 5 หรือ 6 ก่อนวิธีแรกโดยไม่มีเหตุผลอันควร
- ความสัมพันธ์ระหว่างคู่ค้า: ธุรกรรมระหว่างบริษัทแม่และบริษัทลูกจะต้องพิสูจน์ได้ว่าความสัมพันธ์นั้นไม่ได้ส่งผลกระทบต่อราคาธุรกรรม
โครงสร้างกฎหมายราคาศุลกากรตามมาตรา 9
พระราชบัญญัติศุลกากร พ.ศ. 2560 มาตรา 9 บัญญัติให้ราคาศุลกากรของของที่นำเข้ามาในราชอาณาจักร ได้แก่ ราคาแกตต์ ซึ่งก็คือราคาธุรกรรม (Transaction Value) ของของที่นำเข้าจริง ในการคำนวณราคาดังกล่าว กฎหมายกำหนดให้ต้องนำค่าใช้จ่ายบางประเภทปรับเพิ่มเข้าไปในราคาสินค้าหากไม่มีการรวมไว้ เช่น ค่าสิทธิ (Royalties) ค่าสิทธิบัตร ค่าบรรจุภัณฑ์ ค่าออกแบบสินค้า รวมถึงค่าขนส่ง (Freight) และค่าประกันภัย (Insurance) มาถึงท่าเรือนำเข้าของไทย (หรือปรับจากราคา FOB ให้เป็นราคา CIF)
การใช้เกณฑ์การประเมินราคา 6 ลำดับตามหลักเกณฑ์แกตต์
ในกรณีที่เจ้าหน้าที่ศุลกากรมีเหตุอันควรสงสัยว่าราคาซื้อขายที่สำแดงต่ำเกินไป หรือไม่สามารถใช้ราคาซื้อขายจริงได้ (เช่น ผู้นำเข้าได้รับของฟรี หรือเป็นการโอนย้ายราคาระหว่างเครือญาติ) กฎหมายมาตรา 9 กำหนดให้ประเมินราคาโดยเรียงลำดับดังนี้: 1. ราคาซื้อขายของที่เหมือนกัน (Transaction Value of Identical Goods) 2. ราคาซื้อขายของที่คล้ายกัน (Transaction Value of Similar Goods) 3. ราคาหักทอน (Deductive Value) 4. ราคาคำนวณ (Computed Value) 5. ราคาประเมินย้อนกลับ (Fallback Value)
ไม่อยากยุ่งยาก? เลือกใช้บริการกับ บริษัท โลจิสติกส์ไร้ขีด จำกัด สิ!
เราคือผู้นำบริการนำเข้า-ส่งออกข้ามแดนและพิธีการศุลกากรครบวงจร จัดการเอกสารอย่างถูกต้อง แม่นยำ รวดเร็ว และติดตามสถานะสินค้าได้แบบเรียลไทม์
ติดต่อผู้เชี่ยวชาญทันทีข้อควรระวังเรื่องค่าลิขสิทธิ์และค่าสิทธิ (Royalties & License Fees)
ประเด็นที่มักถูกศุลกากรประเมินเรียกเก็บภาษีย้อนหลังและเปรียบเทียบปรับบ่อยครั้ง คือ ผู้นำเข้าชำระค่าสินค้าตาม Invoice เท่านั้น แต่มีข้อตกลงสัญญาจ่ายค่าลิขสิทธิ์หรือค่าสิทธิให้แก่เจ้าของตราสินค้าในต่างประเทศแยกต่างหาก ในทางกฎหมาย ค่าสิทธิดังกล่าวถือเป็นเงื่อนไขในการซื้อขายสินค้า และต้องถูกนำมารวมคำนวณในราคาศุลกากรด้วย ผู้นำเข้าที่ไม่สำแดงค่าสิทธิตอนนำเข้าถือว่ามีความผิดฐานหลีกเลี่ยงภาษีอากร
หน่วยงานอ้างอิงและข้อกำหนดที่เกี่ยวข้อง
- กรมศุลกากร (Customs Department): ตัวบทบัญญัติมาตราความรับผิดและบทลงโทษทางอาญาภายใต้พระราชบัญญัติศุลกากร พ.ศ. 2560
- กระทรวงการคลัง & คณะกรรมการพิจารณาอุทธรณ์: กฎกระทรวงการประเมินราคาศุลกากร และช่องทางการยื่นอุทธรณ์ภาษีอากรอย่างเป็นทางการ
การประเมินราคาศุลกากรสำหรับสินค้านำเข้าในประเทศไทย ต้องเป็นไปตามหลักเกณฑ์การประเมินราคาแกตต์ (GATT Valuation) ซึ่งบัญญัติไว้ในมาตรา 9 แห่ง พ.ร.บ. ศุลกากร พ.ศ. 2560 โดยกำหนดให้ใช้ราคาธุรกรรมที่ซื้อขายจริง (Transaction Value) เป็นเกณฑ์หลัก และหากราคานั้นไม่สามารถยอมรับได้ ศุลกากรจะใช้ลำดับเกณฑ์ประเมินถัดไปอีก 5 วิธีตามลำดับกฎหมาย
คำถามที่พบบ่อย (FAQs)
Q: หากบริษัทได้รับสินค้าตัวอย่างฟรี ต้องสำแดงราคาต่อศุลกากรอย่างไร?
A: ของฟรีไม่มีราคาธุรกรรม แต่ผู้นำเข้ายังต้องสำแดงใบขนสินค้า โดยเจ้าหน้าที่จะประเมินมูลค่าตามลำดับราคาของสินค้าที่เหมือนกันหรือคล้ายกันตามมาตรา 9
Q: การคิดอัตราแลกเปลี่ยนเพื่อเสียอากรนำเข้า ใช้เกณฑ์ของวันใด?
A: ใช้อัตราแลกเปลี่ยนที่กรมศุลกากรประกาศเป็นรายสัปดาห์ โดยยึดเกณฑ์ ณ วันที่ยื่นใบขนสินค้าเสร็จสิ้นเป็นสำคัญ
