ข้อกฎหมายและสิทธิประโยชน์ทางภาษีในเขตปลอดอากร (Free Zone)

การจัดตั้งและการดำเนินงานในเขตปลอดอากรตามมาตรา 136 และ 137

มาตรา 136 แห่งพระราชบัญญัติศุลกากร พ.ศ. 2560 กำหนดให้อธิบดีกรมศุลกากรมีอำนาจอนุมัติจัดตั้งเขตปลอดอากรเพื่อประโยชน์ในการประกอบอุตสาหกรรม พาณิชยกรรม หรือการอื่นใดที่เป็นประโยชน์แก่การเศรษฐกิจของประเทศ โดยผู้จัดตั้งและผู้ประกอบการในเขตปลอดอากรตามมาตรา 137 จะต้องเสียค่าธรรมเนียมรายปีตามที่กฎกระทรวงกำหนด และต้องปฏิบัติตามระเบียบการควบคุมทางศุลกากรอย่างเคร่งครัด รวมถึงการติดตั้งระบบคอมพิวเตอร์เชื่อมโยงคลังสินค้าคงคลังศุลกากร

มาตรา 140 สิทธิประโยชน์การยกเว้นอากรและการคำนวณภาษี

ตามมาตรา 140 ของที่นำเข้าไปในเขตปลอดอากรจะได้รับสิทธิยกเว้นอากรขาเข้าในกรณีดังนี้: (1) ของที่นำเข้ามาเพื่อใช้ในการประกอบอุตสาหกรรมหรือพาณิชยกรรม (2) ของที่นำเข้ามาจากต่างประเทศและนำเข้าไปในเขตปลอดอากรเพื่อส่งออกไปนอกราชอาณาจักร นอกจากนี้ การนำวัตถุดิบภายในประเทศส่งเข้าไปในเขตปลอดอากรยังได้รับสิทธิยกเว้นอากรขาออกหรือใช้อัตราภาษีมูลค่าเพิ่มร้อยละ 0 อีกด้วย อย่างไรก็ตาม หากมีการนำของนั้นออกมาจำหน่ายหรือใช้ภายในประเทศ ของนั้นจะหมดสิทธิพิเศษทันทีและต้องชำระอากรตามสภาพและมูลค่า ณ วันที่นำออกสู่ตลาดภายในประเทศ

ความเสี่ยงด้านความสอดคล้องและการตรวจบัญชี (Free Zone Audit)

สิทธิประโยชน์ทางภาษีที่สูงมักมาพร้อมกับการควบคุมที่เข้มงวด ผู้ประกอบการในเขตปลอดอากรจะต้องควบคุมบัญชีรับ-จ่ายวัตถุดิบและสินค้าสำเร็จรูป (Formula Control) และต้องทำการตรวจสอบยอดสต็อกทางกายภาพเปรียบเทียบกับยอดบัญชีอิเล็กทรอนิกส์ที่ส่งให้ศุลกากร หากพบว่ามีสินค้าขาดบัญชีหรือไม่มีการรายงานสูตรการผลิตที่ถูกต้อง จะถูกประเมินว่าลักลอบนำของออกมาขายนอกเขตปลอดอากรโดยหลีกเลี่ยงอากร ซึ่งมีโทษปรับทางอาญาสูงสุดและอาจถูกระงับสิทธิการเป็นผู้ประกอบการในเขตปลอดอากร

หน่วยงานอ้างอิงและข้อกำหนดที่เกี่ยวข้อง

• กรมศุลกากร (Customs Department): ตัวบทบัญญัติมาตราความรับผิดและบทลงโทษทางอาญาภายใต้พระราชบัญญัติศุลกากร พ.ศ. 2560
• กระทรวงการคลัง & คณะกรรมการพิจารณาอุทธรณ์: กฎกระทรวงการประเมินราคาศุลกากร และช่องทางการยื่นอุทธรณ์ภาษีอากรอย่างเป็นทางการ