ข้อกำหนด Incoterms ส่งผลต่อความรับผิดชอบทางศุลกากรอย่างไร

Incoterms เป็นมากกว่าคำต่อท้ายราคา

คำย่อต่าง ๆ เช่น EXW, FOB, CIF หรือ DDP มีผลผูกพันทางกฎหมายว่าใครเป็นผู้รับผิดชอบค่าใช้จ่ายในแต่ละช่วง ใครทำหน้าที่จัดทำเอกสารศุลกากร และความเสี่ยงในการขนส่งสินค้าจะโอนย้าย ณ จุดใด หากทีมจัดซื้อขาดความเข้าใจ อาจประเมินราคาสินค้าผิดพลาดและต้องแบกรับค่าใช้จ่ายโลจิสติกส์แฝงที่ตามมาภายหลัง

เงื่อนไข Incoterms เป็นมาตรฐานสากลที่จัดทำโดยสภาหอการค้านานาชาติ (ICC) เพื่อใช้กำหนดหน้าที่ความรับผิดชอบ ซึ่งมีผลโดยตรงต่อรูปแบบเอกสารศุลกากรนำเข้า-ส่งออก การจัดทำประกันภัยสินค้า และการประเมิน landed cost ของสินค้าแต่ละชุด

• จุดส่งมอบสินค้า
• ค่าใช้จ่าย ณ ประเทศต้นทาง
• ค่าระวางขนส่งสินค้า (Freight)
• การประกันภัยขนส่งสินค้า
• ภาระพิธีการศุลกากรปลายทาง
• การจัดเตรียมเอกสารศุลกากร

เปรียบเทียบข้อกำหนด Incoterms ที่ใช้กันบ่อย

EXW (Ex Works): ผู้ซื้อรับภาระค่าใช้จ่ายและความเสี่ยงเกือบทั้งหมดตั้งแต่โรงงานของผู้ขาย เหมาะสำหรับผู้ซื้อที่มีตัวแทนออกของหรือผู้ให้บริการขนส่งสินค้า (Freight Forwarder) ประจำในประเทศผู้ขาย

FOB (Free on Board): ผู้ขายรับผิดชอบค่าใช้จ่ายและความเสี่ยงจนกระทั่งสินค้าถูกส่งมอบข้ามราวเรือ ณ ท่าเรือต้นทาง ผู้ซื้อรับผิดชอบค่า freight และประกันภัยหลังจากนั้น เป็นเงื่อนไขที่นิยมมากที่สุดในการค้าทางทะเล

CIF (Cost, Insurance, and Freight): ผู้ขายรับภาระชำระค่า freight และค่าประกันภัยสินค้าจนถึงท่าเรือปลายทาง แต่ความเสี่ยงในการสูญเสียจะโอนไปยังผู้ซื้อเมื่อสินค้าผ่านพ้นราวเรือที่ต้นทาง ผู้ซื้อต้องรับภาระพิธีการนำเข้าและจัดส่งปลายทางเอง

DDP (Delivered Duty Paid): ผู้ขายรับผิดชอบทุกขั้นตอนรวมถึงการเคลียร์พิธีการศุลกากรนำเข้าและชำระภาษีอากรปลายทาง ผู้ซื้อมีความสะดวกรวดเร็วที่สุดแต่อาจเสียเปรียบในการมองไม่เห็นรายละเอียดโครงสร้างต้นทุนและข้อผิดพลาดด้านการแสดงภาษี

ข้อดีข้อเสียของเงื่อนไข DDP และ EXW

เงื่อนไข DDP ช่วยลดความยุ่งยากให้ผู้ซื้อ แต่ผู้ซื้อจะขาดอำนาจควบคุมการสำแดงเอกสารและการปฏิบัติตามกฎหมายภาษีอากรในประเทศตนเอง หากผู้ขายไม่มีความเข้าใจกฎระเบียบศุลกากรปลายทาง อาจก่อให้เกิดปัญหาและชะลอระยะเวลาปล่อยสินค้าได้

เงื่อนไข EXW ให้สิทธิ์ผู้ซื้อในการควบคุมระบบขนส่งสินค้าเองทั้งหมด แต่ผู้ซื้อต้องแบกภาระงานประสานงานต้นทางสูงมาก จึงเหมาะกับบริษัทขนาดใหญ่ที่มีเครือข่ายโลจิสติกส์แข็งแกร่ง และไม่แนะนำสำหรับธุรกิจขนาดเล็ก (SME) ที่ยังไม่มีประสบการณ์ในประเทศคู่ค้า

การเตรียมเอกสารศุลกากรตามเงื่อนไข Incoterms

ความรับผิดชอบในการจัดทำเอกสารศุลกากร: สำหรับ EXW ผู้ซื้อต้องดำเนินการดำเนินเรื่องผ่านแดนและส่งออกเอง, สำหรับ FOB ผู้ขายรับหน้าที่ทำพิธีการส่งออก และผู้ซื้อทำพิธีการนำเข้า, สำหรับ DDP ผู้ขายจะรับภาระจัดทำใบขนสินค้าทั้งส่งออกและนำเข้าปลายทาง

กรณีที่บริษัทตกลงซื้อขายสินค้าในเงื่อนไข CIF หรือ DDP ต้องตรวจสอบว่าผู้ขายหรือผู้จัดส่งฝั่งต้นทางจัดทำเอกสารใบรับรองถิ่นกำเนิดสินค้า (CO), ใบกำกับสินค้า, และใบรายการบรรจุสินค้า ได้รับการจัดทำอย่างถูกต้องตรงตามข้อกำหนดของด่านศุลกากรปลายทาง

หน่วยงานอ้างอิงและข้อกำหนดที่เกี่ยวข้อง

• กรมศุลกากร (Customs Department): ระเบียบปฏิบัติและคำแนะนำการยื่นใบขนสินค้าอิเล็กทรอนิกส์ไร้เอกสาร (Paperless Customs System)
• กระทรวงพาณิชย์ & กรมการค้าต่างประเทศ: ข้อกำหนดการตรวจสอบและคัดกรองถิ่นกำเนิดสินค้า (Form CO) และสินค้าต้องกำกัดควบคุม